जयपूरमधील जयगढ किल्ला || होम ऑफ वर्ल्ड्स सर्वात मोठी तोफ

जयगढ किल्ल्याला भेट का द्यावी?

तुम्हाला माहीत आहे, इतर किल्ल्यांपेक्षा जयगड किल्ला महत्त्वाचा का आहे? ती त्याची तोफ फाउंड्री आहे. जयगढ किल्ल्यावर जगातील सर्वात मोठी तोफ आहे.

महाराजा सवाई जयसिंह यांनी आपल्या साम्राज्याच्या सुरक्षेसाठी ही अनोखी आणि शक्तिशाली तोफ बनवली. ३०० वर्षे जुनी तोफ राजपुताना साम्राज्याच्या जयगढ किल्ल्याच्या सुवर्णयुगाचे अभिमानाने प्रतिनिधित्व करत आहे.

 

एकेकाळी तोफेच्या गोळीबाराच्या चाचणीमुळे निर्माण झालेल्या विचित्र परिस्थितीमुळे संपूर्ण उपखंडात त्याचे जोरदार आकर्षण निर्माण झाले. परिणामी, त्याचा आणखी वापर करण्याची गरज नव्हती; शत्रूंना आणि इतरांना घाबरवून त्याची छाप पडली.

जयगड किल्ल्यावर 'जयवानाची स्तुती करणारे अनेक चित्रपट स्थळे' घडली हे पाहून तुम्हाला आश्चर्य वाटेल.

ऐतिहासिक आवड, स्थापत्य रचना आणि प्रादेशिक वारसा यांच्या संदर्भात जयगढ किल्ल्याची इतर वैशिष्ट्येही उल्लेखनीय आहेत. किल्ला परिसरातील उंच डोंगर आणि सुंदर परिसर किल्ल्याच्या ट्रेकर्सना वारंवार तेथे भेट देण्यासाठी आकर्षित करतो.

किल्ल्याचे आकर्षण

किल्ला परिसर

प्रवेशानंतर तुम्हाला सर्वप्रथम पाहायला मिळेल ते म्हणजे तत्कालीन लष्करी सैनिकांचे मोकळे अंगण. राजाचे सैनिक तिथे राहायचे. अंगणात 'आमेर पॅलेस' आहे आणि जयगड किल्ल्याला स्थानिकांनी 'आमेरचा किल्ला जयगड' म्हणून संबोधलं आहे.

जयगढ किल्ला

महाराज कतिला देब यांनी १०३६ पूर्वी किल्ल्याचा पाया रचला आणि जयसिंग दुसरा या गावाच्या शेवटच्या राजाच्या राजवटीत किल्ल्याचे बांधकाम पूर्ण होण्यास जवळजवळ ८०० वर्षे लागली.

म्हणूनच किल्ला, तोफ, जयपूर शहर आणि इतर गोष्टींना जयसिंग असे नाव देण्यात आले आहे. या काळात सत्तावीस पिढ्या गेल्या.

जयवाना: जगातील सर्वात मोठी तोफ

जयगढ किल्ला जयवाना तोकॅन

मग 'जयवाना' या तोफेचा परिसर येतो. त्यात हजारो आश्चर्यकारक कथा आहेत. त्याच परिसरात त्याची निर्मिती करण्यात आली, वेगवेगळे भाग आणले आणि नंतर ते एकत्र केले.

त्याच्या प्रचंड वजनामुळे हत्ती किंवा ६ ते १० लोकांना शस्त्रक्रिया करणे परवडत होते. त्याची फायरिंग रेंज ३५ किलोमीटर होती. तोफेच्या चाचणीदरम्यान त्याचा गोल शॉट एका दूरच्या जागेवर पडला आणि त्याने एक मोठा खड्डा बनवला आणि नंतर तो तलाव बनला. एका फेरीच्या शॉटमध्ये त्यासाठी सुमारे १५० किलो बुलेट मटेरियलची गरज असते.

त्याचा आवाज १-२ ग्रॅमच्या फटाक्यांच्या आवाजाशी किती जोरात होता हे तुम्ही सहज गृहीत धरू शकता. आवाज इतका मोठा होता की त्यामुळे सर्व गावकऱ्यांचे आणि अंगणाचे मोठे नुकसान झाले; ते ठेवलं जातं. सध्याच्या काळातही लोक दरवर्षी राजघराण्यातील वंशजांच्या उपस्थितीत तोफेची पूजा करतात.

एक विशाल जलाशय

तोफेच्या अंगणाशेजारी पावसाचे पाणी टिकवून ठेवण्यासाठी पाच किलोमीटर लांबीची जलवाहिनी टाकण्यात आली आहे. विटांमधून तयार केलेल्या वाहिनीतून पाणी ६ एम गॅलन क्षमतेच्या उघड्या टाकीच्या दिशेने दोन वेळा फिल्टर करून वाहते, जे दहा हजार लोकांना दोन वर्षांसाठी पाणी पुरवू शकते.

युद्धकाळातील परिणामांचा अंदाज घेण्यासाठी ही टाकी बनवण्यात आली जेणेकरून गावकऱ्यांना युद्धाच्या काळात त्रास सहन करावा लागणार नाही. गावकरी अजूनही आपल्या दैनंदिन कामासाठी टाकीतून पाणी गोळा करतात. तेथील टाकीजवळ तुम्हाला पाच रंगांचा शाही ध्वज उंच धरलेला दिसेल.

तोफेच्या अंगणात आणखी एक रोमांचक गोष्ट तुमच्या लक्षात येईल ती म्हणजे भिंतीचे छिद्र. ते अशा पद्धतीने बांधण्यात आले होते की काही छिद्रांमधून तुम्ही गोष्टी जवळून पाहू शकता.

राजवाडा

"स्वोपत निबवास" ही जागा तुम्हाला पाहायला मिळेल ती जागा म्हणजे "आमेर पॅलेस" चा एक भाग आहे. थोडा गोंधळ दूर होऊ द्या. आमेर हे गावाचे नाव आहे आणि गाव, "आमेर पॅलेस" आणि "आमेर किल्ला" यांच्या संरक्षणासाठी उंच ठिकाणी जयगड किल्ला बनवण्यात आला. त्यामुळे निबमध्ये ३००० यियर्सजुने फर्निचर आणि हाताने वेल्ड केलेले एअर कूलर राहत होते.

अंतर्गत राजकीय सभांसाठी खासगी खोल्या आहेत. राजे आणि राण्यांसाठी पालखी तेथे ठेवली जाते. पालख्या आणि खोल्या यांची रचना अशा पद्धतीने करण्यात आली होती की राणीला बाहेरच्या लोकांना पाहता येईल, पण लोकांना ते जमलं नाही.

नृत्य कार्यक्रमासाठी एक यार्डही आहे. राजवाड्यात झालेल्या हल्ल्यादरम्यान शत्रूंना गोंधळात टाकण्यासाठी अनेक बोगदे बांधण्यात आले होते.

पॅलेस गार्डन

जयगड किल्ल्यातील बाग प्रसिद्ध आहे. बागेत अनेक चित्रपटांचे शूटिंग झाले आहे. लोक तेथे डेस्टिनेशन वेडिंगची व्यवस्थाही करतात.

इतर गॅलरी

गडाच्या सर्वोच्च ठिकाणाहून तुम्हाला "सागर तलाव" आणि गडावरील इतर ठिकाणे दिसतात. "ललित मंदिरात" राजा आणि राजप्रमुख त्यावेळी विश्रांती घ्यायचे.

शाही डायनिंग हॉलमध्ये ते सध्या शाही वंशजांच्या सिटी पॅलेसमध्ये जतन केलेल्या चांदीच्या ताटल्यांमध्ये ३६ वस्तूंचे जेवण घ्यायचे. राजघराण्याच्या सभागृहाला "चंद्रबती" म्हणतात. कठपुतळी शोसाठीही जागा आहे.

ड्रिलिंग कॉम्प्लेक्स

मग "ड्रिलिंग कॉम्प्लेक्स" येते ज्यात तोफांची उभारणी आणि लष्करी युद्धाच्या विज्ञानाची तांत्रिक प्रगती याविषयी माहिती देण्यात आली. कॉम्प्लेक्समध्ये एक अष्टकोनी खोली आहे ज्याची उंची ३१ फूट असून बैलांच्या चार जोड्यांनी चार लाकडी पट्ट्या फिरवल्या आहेत.

संग्रहालय

जयगढ किल्ल्याचा तुरुंग "टोपखाना संग्रहालय" नावाच्या संग्रहालयाकडे वळवण्यात आला आहे.

भेट देण्यासाठी योग्य वेळ

जयगड किल्ला दररोज सकाळी ९ ते दुपारी ४.३० या वेळेत खुला राहतो. जयगड किल्ल्याला भेट देण्याची योग्य वेळ नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या कालावधीत आहे. कारण राजस्थानचे ढगाळ हवामान सध्या सहन शील आणि आल्हाददायक आहे. आणि हा कालावधी साइट पाहण्यासाठी योग्य आहे.

जयगड किल्ल्यावर कसे पोहोचायचे

बस किंवा टॅक्सीच्या माध्यमातून : राजस्थानच्या वारंवार बससेवेने जयपूर शहरातून किंवा गुलाबी शहरातून जयगढ किल्ल्यावर सहज पोहोचता येते. याशिवाय पर्यटकांमध्ये गडावर पोहोचण्यासाठी कॅब बुकिंग ही सुद्धा सोपी आणि लोकप्रिय साधने आहेत. बस प्रवासासाठी तुम्हाला अंदाजे १ डॉलर खर्च येईल आणि टॅक्सीची किंमत सुमारे ५ ते १० डॉलर असेल.

आमेर किल्ला, नहारगड किल्ला आणि जयगड किल्ला जवळच वसलेला आहे. काही टुरिस्ट सर्व्हिस कंपनी तिन्ही फोर्ट ट्रेकर्सना वाजवी टूर पॅकेजेस देते.

किल्ल्याची निवासस्थाने

जयगढ किल्ल्याजवळ अनेक हॉटेल्स आहेत ज्यांची किंमत १५ ते २५०० डॉलर्स इतकी आहे.

 

लेखक बायो

फरिहा

मी सध्या पदवीधर साहित्याचा विद्यार्थी आणि कट्टर लेखक आहे. सध्या शैक्षणिक क्षेत्रात करिअर घडवण्याचे माझे स्वप्न पूर्ण करण्यासाठी मी अधिकृतपणे अनेक साइट्समध्ये गुंतलो आहे. लिंक्डइन आयडी: www.linkedin.com/in/fariha-nowshin

जयपूरमधील जयगढ किल्ला || होम ऑफ वर्ल्ड्स सर्वात मोठी तोफ

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

आपला ई-मेल अड्रेस प्रकाशित केला जाणार नाही. आवश्यक फील्डस् * मार्क केले आहेत

Scroll to top