जयपूर शहर तेथील ऐतिहासिक किल्ल्यांसाठी प्रसिद्ध आहे. या ऐतिहासिक किल्ल्यांमधून चित्रित केलेल्या प्राचीन राज्यकर्त्यांची समृद्ध परंपरा आणि त्यांची जीवनशैली यांचे मनोरंजन करायला प्रवाशांना आवडते. नहारगड किल्ला जयपूरमधील तीन प्रसिद्ध किल्ल्यांपैकी एक आहे.

नहारगड किल्ल्याचे स्थान

हे शहर जयपूरच्या ब्रह्मपुरी येथे अरवली हिल्स= च्या काठावर स्थित आहे. जयपूर शहराच्या मध्यभागी समुद्रसपाटीपासून १९७० फूट उंचीवर आहे. जयपूर भारताच्या बहुतेक भागांशी जोडलेले आहे. हे शहर दिल्लीच्या नैऋत्येस सुमारे चार तासांच्या अंतरावर आहे. गडावर गावाचे विहंगम दृश्य पाहायला मिळते.

नहारगड किल्ल्याचा इतिहास

नहारगड किल्ला कोणी बांधला, तो बांधण्याचा उद्देश इत्यादी प्रश्न प्रवासी अनेकदा मार्गदर्शकांना विचारतात. आणि त्यांना अतिशय रोचक उत्तरे मिळतात.

नहारगड या शब्दाचा अर्थ वाघांचे निवासस्थान असा होतो. आजूबाजूला फिरणारी कथा अशी आहे की या किल्ल्याला नहारसिंग भोमिया यांच्या आत्म्याचे नाव देण्यात आले आहे. बांधकाम सुरू झाल्यावर कामगारांना एक विचित्र घटना अनुभवली. दररोज आधीचे बांधकाम उद्ध्वस्त झाले. त्यामुळे ही जागा भुकेने व्याकूळ झाल्याचा निष्कर्ष काढण्यात आला. मग महाराजांनी आत्म्याला राहण्यासाठी मंदिर बांधण्याचा आदेश दिला. त्यामुळे या किल्ल्याला नहारगड असे नाव देण्यात आले आहे असे म्हटले जाते.

पण प्रवाशांना आकर्षित करण्यासाठी आणि मनोरंजन करण्यासाठी अफवा किंवा डावपेच यापलीकडे हे काहीही असू शकत नाही. १७३४ साली जयपूरचा राजा सवाई जयसिंह याने मराठ्यांविरुद्ध लढत ाना अंबर किल्ल्यावरून आपली नव्याने स्थापन झालेली राजधानी स्थलांतरित केली तेव्हा किल्ल्याच्या मुळांचे ऐतिहासिक महत्त्व.

जयपूरचा शेवटचा राजा सवाई मानसिंग पर्यंत त्यांनी या किल्ल्यात रियालचा खजिना उभारला. १९४० साली त्यांनी ते शहराच्या दक्षिणेकडील मोती डुंगरी या आपल्या छोट्याशा राजवाड्यात हलवले.

नहारगड किल्ला प्रवेशद्वार
नहारगड किल्ला प्रवेशद्वार

नहारगड किल्ल्यावर कसे पोहोचायचे

नहारगड किल्ल्यापर्यंत पोहोचण्याचे दोन मार्ग आहेत.

सर्वात छोटा मार्ग म्हणजे नहारगढ पॅलेस हॉटेल ज्या किल्ल्याच्या तळाजवळ बांधले जाते त्या किल्ल्याच्या तळाजवळ ील चढाईतून. जर तुम्ही या दरवाढीचा आनंद लुटण्याइतपत उत्साही असाल तर तुम्ही ३० मिनिटांत गडावर पोहोचू शकता.

तथापि, जर तुम्हाला रस्त्याने जायचे असेल तर तुम्हाला वाऱ्याच्या प्रवासाला सामोरे जावे लागू शकते, ज्याला कधीकधी मृत्यूची मोहीम म्हणतात, टेकडीचे हेअरपिन वाकल्यामुळे. हा किल्ला जयपूर शहराबाहेर सुमारे ६ केएम आहे. गडावर पोहोचण्यासाठी तुम्ही टॅक्सी, रिक्षा भाड्याने घेऊ शकता किंवा शटल सेवेचा वापर करू शकता.

नहारगड किल्ल्यापर्यंत पोहोचण्यासाठी जवळच तीन रेल्वे जंक्शन आहेत. जयपूर, दुर्गापूर आणि गांधीनगर.

नहारगड किल्ल्याची रचना

हा किल्ला जयपूरमधील सर्वोच्च पर्यटनस्थळ आहे. हे इंडो-युरोपीय बांधकाम शैलीचे सुंदर प्रतिबिंब आहे. ताडिगेट या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या या आकर्षक प्रवेशद्वारात पारंपरिक भारतीय वास्तुकलेचे सौंदर्य दाखवण्यात आले आहे. किल्ल्याच्या आवारात विविध आकर्षक वास्तुकलेचा आनंद लुटता येतो.

नहारगड किल्ल्यात पाहण्याच्या 8 गोष्टी

आकर्षक सौंदर्य आणि आकर्षक ठिकाणांनी भरलेले हे ठिकाण प्रवाशांसाठी अतिशय आकर्षक ठिकाण आहे. काही आकर्षक साइट्स तुम्ही तिथे केव्हा जाता हे पाहायला विसरू नये.

१) माधवेंद्र भवन पॅलेस परिसर

मधवेंद्र पॅलेस नहारगड किल्ला
माधवेंद्र राजवाडा नहारगड किल्ला

हा राजवाडा नऊ विशाल स्वयंपूर्ण अपार्टमेंट्सनी बांधलेला आहे. हे अपार्टमेंट्स एका प्रशस्त अंगणाच्या तीन कोपऱ्यांभोवती ठेवण्यात आली आहेत. राजाच्या बायका त्यांच्यात राहायच्या. अंगणाच्या उर्वरित बाजूला राजाची क्वार्टर्स आहेत. प्रत्येक फ्लॅट एका कॉरिडॉरद्वारे राजाच्या क्वार्टरला जोडलेला असतो. राजा या कॉरिडॉरमधून आपल्या स्त्रियांना भेटायला जायचा. रस्त्यावरून जाताना भिंतींना शोभून दिसणारे सुंदर फ्रेस्कोज दिसतात.

2. शिल्प उद्यान

माधवेंद्र भवन पॅलेसच्या सभोवताली शिल्प उद्यान आहे. हे ठिकाण विविध प्रदर्शनांसाठी वापरले जाते जेथे पर्यटक येऊन प्रसिद्ध भारतीय आणि आंतरराष्ट्रीय कलाकारांच्या कलाकृतीचा आनंद घेऊ शकतात.

3. वॅक्स म्युझियम

किल्ल्याच्या आत पाहण्याचं आणखी एक मोठं ठिकाण म्हणजे मेणाचं संग्रहालय. हे संग्रहालय तीन भागांत विभागले गेले आहे.

  • रॉयल दरबार
  • शीश महाल
  • हॉल ऑफ आयकॉन्स

4. रॉयल दरबार

रॉयल दरबारमध्ये पारंपरिक शाही वेशभूषा असलेली राजस्थानमधील नामवंत राजघराण्यांची विविध आकर्षक चित्रे आणि मेणाच्या मूर्ती ंनी सजवलेला आहे.

अंगण [नहारगड किल्ल्याचे दरबार)
अंगण [Darbar of Nahargarh Fort

(५) , शीश महाल

हा एक अतिशय सुंदर राजवाडा आहे जो लाखो काचेचे तुकडे तयार करून बांधण्यात आला आहे.

6. हॉल ऑफ आयकॉन्स

या ठिकाणी बॉलिवूड अभिनेते, प्रसिद्ध भारतीय क्रिकेट खेळाडू इत्यादी सेलिब्रिटींचे आणि व्यक्तिमत्त्वांचे मेणाचे पुतळे आहेत.

7. स्टेप वेल्स ( बाओलिस)

टप्प्याटप्प्याने नहारगड किल्ला
स्टेपवेल नहारगड किल्ला

भारतातील इतर अनेक किल्ल्यांप्रमाणे नहारगड किल्ल्याच्या विहिरी पाणी साठवण्यासाठी वापरल्या जात होत्या. एक विहिरी गडाच्या आत आहे आणि दुसरी बाहेर आहे. या विहिरींचे वैशिष्ट्य म्हणजे ते आकारात असममित आहेत आणि अरवली टेकड्यांच्या नैसर्गिक प्रदेशाचे अनुसरण करतात. या ठिकाणी अनेक पर्यटक प्राचीन बांधकामाचे सौंदर्य आणि चमत्कार पाहण्यासाठी आकर्षित होतात.

८. शहराचे विहंगम दृश्य

नहारगढमधून जयपूर शहराचे दृश्य
नहारगढमधून जयपूर शहराचे दृश्य

पहिला डोंगरांच्या काठावर स्थित आहे. त्यामुळे संपूर्ण जयपूर शहर आणि परिसराचे सुंदर दृश्य पाहायला मिळते. मन सागर तलावावर तरंगणारा जलमहालही तुम्हाला दिसतो. नहारगड किल्ल्याला भेट देताना सूर्यास्त आणि सूर्योदयाच्या वेळी निसर्गाच्या सौंदर्याने तुम्ही डोळे आणि आत्मा समृद्ध करू शकता.

नहारगड किल्ल्याला भेट देण्याची वेळ

नहारगड किल्ला सकाळी १० ते सायंकाळी ५.३० या वेळेत पर्यटकांसाठी खुला आहे. हा किल्ला राजस्थानमध्ये वाळवंट आहे आणि हवामान सहसा उष्ण असते. त्यामुळे हिवाळ्यात भेट देणे चांगले. इतर महिन्यांच्या तुलनेत ऑक्टोबर ते मार्च या कालावधीतील हवामान थंड राहील.

नहारगड किल्ल्याचा खजिना साठवण
नहारगड किल्ल्याचा खजिना साठवण

नहारगड किल्ल्यासाठी प्रवेश शुल्क

आंतरराष्ट्रीय पर्यटकांसाठी प्रवेश शुल्क २०० आयएनआर आहे आणि स्थानिक भारतीयांसाठी हे ५० आयएनआर आहे. विद्यार्थ्यांना २५ आयएनआरची विशेष सूट मिळते.

जवळपासची रेस्टॉरंट्स

किल्ल्याच्या सभोवतालची प्रसिद्ध रेस्टॉरंट्स आहेत जिथे तुम्ही स्वादिष्ट जेवणाचा आस्वाद घेऊ शकता

  • पाडाओ

  • एके काळी

  • नहारगढ पॅलेस हॉटेल

जवळपासच्या नहारगड किल्ल्याला भेट देण्याची ठिकाणे

नहारगड किल्ल्याकडे जाताना तुम्ही आणखी काही पर्यटकांच्या मुद्द्यांचा आनंद घेऊ शकता. जंतरमंतर, जयगढ किल्ला, हवा महाल, सिटी पॅलेस, आमेर किल्ला आणि जलमहाल ही काही प्रसिद्ध ठिकाणे आहेत.

मला आशा आहे की आमच्या ट्रॅव्हल गाईडच्या माध्यमातून तुम्हाला नहारगड किल्ल्याची सविस्तर माहिती मिळाली असती. या ऐतिहासिक ठिकाणी जाण्याच्या तुमच्या अनुभवाबद्दल आम्हाला तुमच्याकडून ऐकायला आवडेल. तुम्हाला साइट कशी सापडली आणि आमच्या ट्रॅव्हल गाईडने तुम्हाला किती मदत केली हे कमेंट बॉक्समध्ये सोडायला विसरू नका.

जयपूर शहर तेथील ऐतिहासिक किल्ल्यांसाठी प्रसिद्ध आहे. या ऐतिहासिक किल्ल्यांमधून चित्रित केलेल्या प्राचीन राज्यकर्त्यांची समृद्ध परंपरा आणि त्यांची जीवनशैली यांचे मनोरंजन करायला प्रवाशांना आवडते. नहारगड किल्ला जयपूरमधील तीन प्रसिद्ध किल्ल्यांपैकी एक आहे.

नहारगड किल्ल्याचे स्थान

हे शहर जयपूरच्या ब्रह्मपुरी येथे अरवली हिल्स= च्या काठावर स्थित आहे. जयपूर शहराच्या मध्यभागी समुद्रसपाटीपासून १९७० फूट उंचीवर आहे. जयपूर भारताच्या बहुतेक भागांशी जोडलेले आहे. हे शहर दिल्लीच्या नैऋत्येस सुमारे चार तासांच्या अंतरावर आहे. गडावर गावाचे विहंगम दृश्य पाहायला मिळते.

नहारगड किल्ल्याचा इतिहास

नहारगड किल्ला कोणी बांधला, तो बांधण्याचा उद्देश इत्यादी प्रश्न प्रवासी अनेकदा मार्गदर्शकांना विचारतात. आणि त्यांना अतिशय रोचक उत्तरे मिळतात.

नहारगड या शब्दाचा अर्थ वाघांचे निवासस्थान असा होतो. आजूबाजूला फिरणारी कथा अशी आहे की या किल्ल्याला नहारसिंग भोमिया यांच्या आत्म्याचे नाव देण्यात आले आहे. बांधकाम सुरू झाल्यावर कामगारांना एक विचित्र घटना अनुभवली. दररोज आधीचे बांधकाम उद्ध्वस्त झाले. त्यामुळे ही जागा भुकेने व्याकूळ झाल्याचा निष्कर्ष काढण्यात आला. मग महाराजांनी आत्म्याला राहण्यासाठी मंदिर बांधण्याचा आदेश दिला. त्यामुळे या किल्ल्याला नहारगड असे नाव देण्यात आले आहे असे म्हटले जाते.

पण प्रवाशांना आकर्षित करण्यासाठी आणि मनोरंजन करण्यासाठी अफवा किंवा डावपेच यापलीकडे हे काहीही असू शकत नाही. १७३४ साली जयपूरचा राजा सवाई जयसिंह याने मराठ्यांविरुद्ध लढत ाना अंबर किल्ल्यावरून आपली नव्याने स्थापन झालेली राजधानी स्थलांतरित केली तेव्हा किल्ल्याच्या मुळांचे ऐतिहासिक महत्त्व.

जयपूरचा शेवटचा राजा सवाई मानसिंग पर्यंत त्यांनी या किल्ल्यात रियालचा खजिना उभारला. १९४० साली त्यांनी ते शहराच्या दक्षिणेकडील मोती डुंगरी या आपल्या छोट्याशा राजवाड्यात हलवले.

नहारगड किल्ला प्रवेशद्वार
नहारगड किल्ला प्रवेशद्वार

नहारगड किल्ल्यावर कसे पोहोचायचे

नहारगड किल्ल्यापर्यंत पोहोचण्याचे दोन मार्ग आहेत.

सर्वात छोटा मार्ग म्हणजे नहारगढ पॅलेस हॉटेल ज्या किल्ल्याच्या तळाजवळ बांधले जाते त्या किल्ल्याच्या तळाजवळ ील चढाईतून. जर तुम्ही या दरवाढीचा आनंद लुटण्याइतपत उत्साही असाल तर तुम्ही ३० मिनिटांत गडावर पोहोचू शकता.

तथापि, जर तुम्हाला रस्त्याने जायचे असेल तर तुम्हाला वाऱ्याच्या प्रवासाला सामोरे जावे लागू शकते, ज्याला कधीकधी मृत्यूची मोहीम म्हणतात, टेकडीचे हेअरपिन वाकल्यामुळे. हा किल्ला जयपूर शहराबाहेर सुमारे ६ केएम आहे. गडावर पोहोचण्यासाठी तुम्ही टॅक्सी, रिक्षा भाड्याने घेऊ शकता किंवा शटल सेवेचा वापर करू शकता.

नहारगड किल्ल्यापर्यंत पोहोचण्यासाठी जवळच तीन रेल्वे जंक्शन आहेत. जयपूर, दुर्गापूर आणि गांधीनगर.

नहारगड किल्ल्याची रचना

हा किल्ला जयपूरमधील सर्वोच्च पर्यटनस्थळ आहे. हे इंडो-युरोपीय बांधकाम शैलीचे सुंदर प्रतिबिंब आहे. ताडिगेट या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या या आकर्षक प्रवेशद्वारात पारंपरिक भारतीय वास्तुकलेचे सौंदर्य दाखवण्यात आले आहे. किल्ल्याच्या आवारात विविध आकर्षक वास्तुकलेचा आनंद लुटता येतो.

नहारगड किल्ल्यात पाहण्याच्या 8 गोष्टी

आकर्षक सौंदर्य आणि आकर्षक ठिकाणांनी भरलेले हे ठिकाण प्रवाशांसाठी अतिशय आकर्षक ठिकाण आहे. काही आकर्षक साइट्स तुम्ही तिथे केव्हा जाता हे पाहायला विसरू नये.

१) माधवेंद्र भवन पॅलेस परिसर

मधवेंद्र पॅलेस नहारगड किल्ला
माधवेंद्र राजवाडा नहारगड किल्ला

हा राजवाडा नऊ विशाल स्वयंपूर्ण अपार्टमेंट्सनी बांधलेला आहे. हे अपार्टमेंट्स एका प्रशस्त अंगणाच्या तीन कोपऱ्यांभोवती ठेवण्यात आली आहेत. राजाच्या बायका त्यांच्यात राहायच्या. अंगणाच्या उर्वरित बाजूला राजाची क्वार्टर्स आहेत. प्रत्येक फ्लॅट एका कॉरिडॉरद्वारे राजाच्या क्वार्टरला जोडलेला असतो. राजा या कॉरिडॉरमधून आपल्या स्त्रियांना भेटायला जायचा. रस्त्यावरून जाताना भिंतींना शोभून दिसणारे सुंदर फ्रेस्कोज दिसतात.

2. शिल्प उद्यान

माधवेंद्र भवन पॅलेसच्या सभोवताली शिल्प उद्यान आहे. हे ठिकाण विविध प्रदर्शनांसाठी वापरले जाते जेथे पर्यटक येऊन प्रसिद्ध भारतीय आणि आंतरराष्ट्रीय कलाकारांच्या कलाकृतीचा आनंद घेऊ शकतात.

3. वॅक्स म्युझियम

किल्ल्याच्या आत पाहण्याचं आणखी एक मोठं ठिकाण म्हणजे मेणाचं संग्रहालय. हे संग्रहालय तीन भागांत विभागले गेले आहे.

  • रॉयल दरबार
  • शीश महाल
  • हॉल ऑफ आयकॉन्स

4. रॉयल दरबार

रॉयल दरबारमध्ये पारंपरिक शाही वेशभूषा असलेली राजस्थानमधील नामवंत राजघराण्यांची विविध आकर्षक चित्रे आणि मेणाच्या मूर्ती ंनी सजवलेला आहे.

अंगण [नहारगड किल्ल्याचे दरबार)
अंगण [Darbar of Nahargarh Fort

(५) , शीश महाल

हा एक अतिशय सुंदर राजवाडा आहे जो लाखो काचेचे तुकडे तयार करून बांधण्यात आला आहे.

6. हॉल ऑफ आयकॉन्स

या ठिकाणी बॉलिवूड अभिनेते, प्रसिद्ध भारतीय क्रिकेट खेळाडू इत्यादी सेलिब्रिटींचे आणि व्यक्तिमत्त्वांचे मेणाचे पुतळे आहेत.

7. स्टेप वेल्स ( बाओलिस)

टप्प्याटप्प्याने नहारगड किल्ला
स्टेपवेल नहारगड किल्ला

भारतातील इतर अनेक किल्ल्यांप्रमाणे नहारगड किल्ल्याच्या विहिरी पाणी साठवण्यासाठी वापरल्या जात होत्या. एक विहिरी गडाच्या आत आहे आणि दुसरी बाहेर आहे. या विहिरींचे वैशिष्ट्य म्हणजे ते आकारात असममित आहेत आणि अरवली टेकड्यांच्या नैसर्गिक प्रदेशाचे अनुसरण करतात. या ठिकाणी अनेक पर्यटक प्राचीन बांधकामाचे सौंदर्य आणि चमत्कार पाहण्यासाठी आकर्षित होतात.

८. शहराचे विहंगम दृश्य

नहारगढमधून जयपूर शहराचे दृश्य
नहारगढमधून जयपूर शहराचे दृश्य

पहिला डोंगरांच्या काठावर स्थित आहे. त्यामुळे संपूर्ण जयपूर शहर आणि परिसराचे सुंदर दृश्य पाहायला मिळते. मन सागर तलावावर तरंगणारा जलमहालही तुम्हाला दिसतो. नहारगड किल्ल्याला भेट देताना सूर्यास्त आणि सूर्योदयाच्या वेळी निसर्गाच्या सौंदर्याने तुम्ही डोळे आणि आत्मा समृद्ध करू शकता.

नहारगड किल्ल्याला भेट देण्याची वेळ

नहारगड किल्ला सकाळी १० ते सायंकाळी ५.३० या वेळेत पर्यटकांसाठी खुला आहे. हा किल्ला राजस्थानमध्ये वाळवंट आहे आणि हवामान सहसा उष्ण असते. त्यामुळे हिवाळ्यात भेट देणे चांगले. इतर महिन्यांच्या तुलनेत ऑक्टोबर ते मार्च या कालावधीतील हवामान थंड राहील.

नहारगड किल्ल्याचा खजिना साठवण
नहारगड किल्ल्याचा खजिना साठवण

नहारगड किल्ल्यासाठी प्रवेश शुल्क

आंतरराष्ट्रीय पर्यटकांसाठी प्रवेश शुल्क २०० आयएनआर आहे आणि स्थानिक भारतीयांसाठी हे ५० आयएनआर आहे. विद्यार्थ्यांना २५ आयएनआरची विशेष सूट मिळते.

जवळपासची रेस्टॉरंट्स

किल्ल्याच्या सभोवतालची प्रसिद्ध रेस्टॉरंट्स आहेत जिथे तुम्ही स्वादिष्ट जेवणाचा आस्वाद घेऊ शकता

  • पाडाओ

  • एके काळी

  • नहारगढ पॅलेस हॉटेल

जवळपासच्या नहारगड किल्ल्याला भेट देण्याची ठिकाणे

नहारगड किल्ल्याकडे जाताना तुम्ही आणखी काही पर्यटकांच्या मुद्द्यांचा आनंद घेऊ शकता. जंतरमंतर, जयगढ किल्ला, हवा महाल, सिटी पॅलेस, आमेर किल्ला आणि जलमहाल ही काही प्रसिद्ध ठिकाणे आहेत.

मला आशा आहे की आमच्या ट्रॅव्हल गाईडच्या माध्यमातून तुम्हाला नहारगड किल्ल्याची सविस्तर माहिती मिळाली असती. या ऐतिहासिक ठिकाणी जाण्याच्या तुमच्या अनुभवाबद्दल आम्हाला तुमच्याकडून ऐकायला आवडेल. तुम्हाला साइट कशी सापडली आणि आमच्या ट्रॅव्हल गाईडने तुम्हाला किती मदत केली हे कमेंट बॉक्समध्ये सोडायला विसरू नका.

लेखक : मिस शहानासीब राजपूत

चित्तोडगड किल्ला

लेखकाचा बायो
शहानासाहेब एक उत्साही लेखक आहेत. विविध विषयांवर लिहू शकणारी एक महान लेखिका म्हणून ती आपला उत्साह सिद्ध करत आहे. तिला तिच्या लेखन प्रवासात दररोज नवे मैलाचे दगड गाठायला आणि शोधायला आवडतात.
येथे संपर्क साधता येईल
Shahnaseebrajput@gmail.com

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here